Το 2026 κηρύχθηκε από τον FAO (Food and Agriculture Organization – Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας στο πλαίσιο του ΟΗΕ) ως «The International Year of Rangelands and Pastoralists – Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Βοσκών».

Στις 3 Δεκεμβρίου 2025, ο FAO εγκαινίασε επισήμως το Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Κτηνοτρόφων 2026, με στόχο την ενίσχυση των οικοσυστημάτων και την υποστήριξη των ανθρώπων που τα συντηρούν. Πρόκειται για μια παγκόσμια εκστρατεία ευαισθητοποίησης σχετικά με τη ζωτική συμβολή των βοσκών και των κτηνοτρόφων στα βιώσιμα αγροδιατροφικά συστήματα, στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στην ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Η ελληνική πραγματικότητα

Στην Ελλάδα, η απαράδεκτη αβελτηρία –ή ακόμη και αναισθησία– της δημόσιας διοίκησης (δημοσίων υπαλλήλων και εκλεγμένων πολιτικών) ανταποκρίνεται σχεδόν συστηματικά στα επείγοντα προβλήματα επιβίωσης των κτηνοτρόφων με μεγάλες καθυστερήσεις. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η ΚΥΑ της 30/10/2025, η οποία εκδόθηκε για την αντιμετώπιση της πανώλης των χοίρων, της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και άλλων έκτακτων περιπτώσεων ασθενειών παραγωγικών ζώων που είχαν εκδηλωθεί ήδη από την 1η Ιανουαρίου 2024.

Η συγκεκριμένη ΚΥΑ οδήγησε στην έκδοση εντολών πληρωμής παραμονές Χριστουγέννων, δηλαδή 24 μήνες μετά τις πρώτες θανατώσεις χοίρων από την πανώλη και 18 μήνες μετά τις πρώτες θανατώσεις αιγών και προβάτων από την ευλογιά. Ούτε έγκαιρη ευαισθητοποίηση, ούτε ουσιαστική στήριξη βιώσιμων εκτροφών, ούτε πραγματική μέριμνα για τη διατήρηση των οικοσυστημάτων και την ανθεκτικότητα.

Η φωνή των κτηνοτρόφων

Η κα Μάγδα Κοντογιάννη, γραμματέας του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής «Άγιος Γεώργιος», υπενθύμισε ότι σε ανύποπτο χρόνο (10–11 Ιουνίου 2023, Λιδωρίκι Δωρίδας) συνδιοργάνωσε, μαζί με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Λιδωρικίου, το υβριδικό συνέδριο «Η συμβολή της κτηνοτροφίας στην ισορροπία και την αειφορία του περιβάλλοντος».

Όπως τόνισε, η συμβολή της βόσκησης και της μετακινούμενης κτηνοτροφίας στην αειφορία του κοινού μας περιβάλλοντος στον μοναδικό πλανήτη Γη είναι εντελώς διαφορετική –και ουσιαστικά θετική– σε σχέση με το αντίθετο και συχνά καταστροφικό αποτύπωμα της σταβλισμένης, «βιομηχανικής» κτηνοτροφίας, η οποία παρουσιάζεται ως επιστημονική, αλλά στην πράξη αποδεικνύεται λανθασμένη.

Η σταβλισμένη κτηνοτροφία, όπως εφαρμόστηκε από τεχνοκρατικούς σχεδιασμούς του ΥΠΑΑΤ, επέτρεψε την ανάπτυξη μιας «βάναυσης» κτηνοτροφίας, τη θνησιγενή εξάρτηση του κλάδου από το παγκόσμιο εμπόριο, την ανεξέλεγκτη αύξηση του κόστους εκτροφής μέσω «επιστημονικών» σιτηρεσίων, την αυξημένη ευαισθησία στις ζωονόσους, αλλά και την εξυπηρέτηση της κερδοσκοπίας. Παράλληλα, αποτέλεσε βάση για στρεβλώσεις και απάτες, όπως εκείνες που συνδέθηκαν με την «τεχνική λύση» στον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Αειφορία, πολιτισμός και ποιμενική κτηνοτροφία

Η κα Κοντογιάννη υπενθύμισε επίσης ότι στις τακτικές, δημόσιες και ανοιχτές διαδικτυακές συνεδριάσεις του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής, που πραγματοποιούνται κάθε Τετάρτη στις 20:30, έχει συζητηθεί επανειλημμένα η συμβολή της αιγοτροφίας και της προβατοτροφίας στην αειφορία.

Στη διαδικτυακή συνεδρίαση της 8ης Ιουνίου 2022 παρουσιάστηκαν εικόνες από την έκδοση «Signed by Nature – Αειφόρος Αιγοτροφία και Προβατοτροφία» της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Κρέατος (ΕΔΟΚ), με τότε πρόεδρο τον κ. Ελευθέριο Γίτσα. Εκεί επισημαίνεται ότι αειφόρος ανάπτυξη είναι η ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες, συνδυάζοντας οικονομική πρόοδο, κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Τα αιγοπρόβατα ζουν ελεύθερα, τρέφονται φυσικά και μετακινούνται στην ελληνική φύση για να βοσκήσουν φυτά και βότανα. Η ποιμενική – εκτατική εκτροφή εξασφαλίζει την καλή διαβίωση των ζώων, την προστασία του περιβάλλοντος, τη διατήρηση της πολιτιστικής μας παράδοσης και την παραγωγή προϊόντων υψηλής αξίας. Η φυσική διατροφή και η ποιμενική κτηνοτροφία προσδίδουν στα προϊόντα αυτά εξαιρετική ποιότητα, σε αντίθεση με τη βιομηχανική παραγωγή γάλακτος και κρέατος από σταβλισμένα ζώα.

Οι «κηπουροί» της φύσης

Ο κ. Γιάννης Κοντογιάννης, πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής, χαρακτήρισε τα αιγοπρόβατα και τους βοσκούς τους «κηπουρούς της φύσης» και φροντιστές του περιβάλλοντος. Μέσω της βόσκησης, τα ζώα καθαρίζουν τη βλάστηση κάτω από τα δέντρα, περιορίζουν την εξάπλωση πυρκαγιών, αναζωογονούν το έδαφος, συμβάλλουν στη δέσμευση CO₂ και στη διασπορά σπόρων, ενισχύοντας τη διατήρηση της ελληνικής βιοποικιλότητας.

Παγκόσμια διάσταση και κοινωνικές προκλήσεις

Η Παγκόσμια Συμμαχία για το Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Κτηνοτρόφων 2026 (IYRP Global Alliance) καλεί κράτη, διεθνείς οργανισμούς, την κοινωνία των πολιτών, τον ιδιωτικό τομέα και την ακαδημαϊκή κοινότητα να αναλάβουν δράση για την προάσπιση των δικαιωμάτων των κτηνοτρόφων και την αναγνώριση του ρόλου τους στη βιώσιμη διαχείριση των βοσκοτόπων και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Οι βοσκοί είναι άνθρωποι που εκτρέφουν ζώα ως κύρια πηγή διαβίωσης, αξιοποιώντας φυτά που αναπτύσσονται φυσικά στα βοσκοτόπια. Μέσα από παραδοσιακές γνώσεις και πρακτικές βιώσιμης διαχείρισης, διαμορφώνουν και διατηρούν τοπία μεγάλης οικολογικής και πολιτιστικής αξίας. Η κινητικότητα των ζώων –μέσω εκ περιτροπής βόσκησης ή μετακινούμενης κτηνοτροφίας– αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη βιώσιμη διαχείριση των βοσκοτόπων.

Παρά τη μεγάλη οικολογική τους αξία, οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν σοβαρές κοινωνικές και ψυχολογικές πιέσεις. Έρευνα του Farm Safety Foundation στο Ηνωμένο Βασίλειο δείχνει ότι το 88% των κτηνοτρόφων κάτω των 40 ετών θεωρεί τα ψυχολογικά προβλήματα το μεγαλύτερο ζήτημα του κλάδου. Η εργασία τους χαρακτηρίζεται από κοινωνική απομόνωση, έλλειψη επαρκούς εκπαίδευσης και στήριξης, καθώς και αυξημένους επαγγελματικούς κινδύνους.

Για την καταγραφή: Δημήτρης Μιχαηλίδης, ΑγροΝέα – AgroBus

Share this post