
Όταν οι λέξεις χάνουν το νόημά τους
Σήμερα χρησιμοποιούμε συχνά έννοιες όπως «επιτυχία», «κλίση», «ταλέντο» ή «ασφάλεια», χωρίς να σταματάμε να αναρωτηθούμε τι πραγματικά σημαίνουν.
Η επιτυχία παρουσιάζεται ως κάτι αυτονόητο και κοινό για όλους, ενώ στην πραγματικότητα έχει διαφορετικό περιεχόμενο για κάθε άνθρωπο.
Η κλίση και το ταλέντο αντιμετωπίζονται συχνά ως έμφυτες βεβαιότητες που απλώς «ανακαλύπτονται», παραβλέποντας το γεγονός ότι καλλιεργούνται και εξελίσσονται με τον χρόνο.
Η ασφάλεια προβάλλεται ως υπόσχεση συγκεκριμένων σπουδών ή επαγγελμάτων, παρότι η ίδια η έννοια έχει αλλάξει ριζικά στη σύγχρονη πραγματικότητα.
Ακόμη και η «αγορά εργασίας» περιγράφεται συχνά ως μια ενιαία και σταθερή οντότητα, ενώ στην πράξη αποτελείται από πολλαπλές, μεταβαλλόμενες και συχνά αβέβαιες συνθήκες.
Μέσα σε αυτό το θολό τοπίο λέξεων που χρησιμοποιούνται χωρίς σαφές περιεχόμενο, ο επαγγελματικός προσανατολισμός συχνά παρερμηνεύεται — όχι γιατί δεν είναι χρήσιμος, αλλά γιατί του αποδίδονται νοήματα που δεν του ανήκουν.
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός είναι μια έννοια που συχνά δημιουργεί λανθασμένες προσδοκίες.
Πολλοί τον αντιμετωπίζουν ως μια διαδικασία που προσφέρει έτοιμες απαντήσεις ή γρήγορες λύσεις σε σύνθετα ερωτήματα ζωής.
Στην πραγματικότητα, όμως, για να κατανοήσουμε την αξία του, χρειάζεται πρώτα να ξεκαθαρίσουμε τι δεν είναι.
Δεν είναι «προφητεία» για το μέλλον σου
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν λειτουργεί ως οδηγός αποφάσεων που σου λέει ποιο επάγγελμα ή ποια σχολή πρέπει να επιλέξεις.
Δεν αντικαθιστά την προσωπική σκέψη ούτε αφαιρεί την ευθύνη της επιλογής.
Αντίθετα, σε βοηθά να διαμορφώσεις τα δικά σου κριτήρια, χωρίς να παίρνει αποφάσεις για εσένα.
Δεν υπάρχει ένα και μοναδικό επάγγελμα για όλη σου τη ζωή
Δεν θα μάθεις ποιο είναι το επάγγελμα που θα κάνεις «για πάντα».
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν προβλέπει το μέλλον και δεν εγγυάται επαγγελματική επιτυχία ή ασφάλεια.
Σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς, οι επαγγελματικές πορείες είναι δυναμικές και εξελίσσονται μαζί με τον άνθρωπο.
Δεν αποφασίζει με βάση τις επιθυμίες των άλλων
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν βασίζεται στις προσδοκίες των γονέων, της κοινωνίας ή στις λεγόμενες «ασφαλείς επιλογές».
Δεν συγκρίνει ούτε επιβάλλει.
Στόχος του δεν είναι να ικανοποιήσει τους άλλους, αλλά να στηρίξει το ίδιο το άτομο στη διαδικασία της επιλογής.
Δεν είναι απλώς ένα τεστ
Παρότι συχνά συνδέεται με τεστ, ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν εξαντλείται σε αποτελέσματα και κατηγοριοποιήσεις.
Τα τεστ αποτελούν εργαλεία — όχι απαντήσεις.
Δεν καθορίζουν ποιος είσαι ούτε τι «πρέπει» να κάνεις, αλλά λειτουργούν ως αφετηρία για προβληματισμό και συζήτηση.
Δεν αφορά μόνο μαθητές ή εφήβους
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν είναι μια διαδικασία που τελειώνει με την επιλογή σπουδών.
Δεν αφορά μόνο μαθητές που προετοιμάζονται για εξετάσεις.
Μπορεί να φανεί χρήσιμος σε κάθε ηλικία και σε κάθε φάση αλλαγής, μετάβασης ή επαναπροσδιορισμού επαγγελματικών στόχων.
Δεν είναι ψυχοθεραπεία ούτε υπόσχεται προσωπική ολοκλήρωση
Τέλος, ο επαγγελματικός προσανατολισμός δεν είναι ψυχοθεραπεία και δεν επιλύει βαθύτερα συναισθηματικά ζητήματα.
Δεν υπόσχεται άμεση αυτοπραγμάτωση ή εσωτερική ισορροπία.
Προσφέρει, όμως, ένα ασφαλές πλαίσιο σκέψης και κατανόησης, χωρίς να αντικαθιστά άλλες μορφές υποστήριξης.
Τελικά, τι είναι ο επαγγελματικός προσανατολισμός;
Ο επαγγελματικός προσανατολισμός είναι μια διαδικασία αυτογνωσίας και ενημέρωσης που βοηθά το άτομο να κατανοήσει καλύτερα τα ενδιαφέροντα, τις αξίες και τις δυνατότητές του, ώστε να λαμβάνει πιο συνειδητές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές αποφάσεις.
Δεν προσφέρει έτοιμες απαντήσεις, αλλά κατεύθυνση, εργαλεία και χώρο για σκέψη, σε μια πορεία που εξελίσσεται μαζί με τον άνθρωπο.
Στην About Career προσφέρουμε καθοδήγηση, υποστήριξη και εργαλεία για να κατανοήσεις βαθύτερα τα ενδιαφέροντα, τις αξίες και τις δυνατότητές σου.
Σε βοηθάμε να εξερευνήσεις τις επιλογές σου, να αξιολογήσεις τα επαγγελματικά σου βήματα και να λάβεις αποφάσεις που ταιριάζουν στον χαρακτήρα και τους στόχους σου — χωρίς να επιβάλλονται λύσεις ή να «κλειδώνεται» το μέλλον σου.
Ανδρομάχη Παπαγιαννάκη
Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού
www.aboutcareer.gr







