Η είσοδος της Γενιάς Z στην αγορά εργασίας δεν αποτελεί απλώς μια ηλικιακή ανανέωση του εργατικού δυναμικού, αλλά την εισαγωγή των πρώτων αληθινών «ψηφιακών γηγενών» σε ένα περιβάλλον που ακόμη πασχίζει να αφομοιώσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Σύμφωνα με το World Economic Forum (Future of Jobs Report), μέχρι το 2025 η Gen Z θα αποτελεί το 27% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού· ωστόσο, η επιρροή της είναι δυσανάλογη του μεγέθους της, καθώς επιβάλλει μια επαναδιαπραγμάτευση του «ψυχολογικού συμβολαίου» μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Βασικός παράγοντας αυτής της αλλαγής είναι η σχέση της με την τεχνολογία. Ενώ για τις προηγούμενες γενιές η τεχνολογία αποτελούσε εργαλείο παραγωγικότητας, για την Gen Z είναι προέκταση της ταυτότητάς της. Το McKinsey Global Institute, στην έκθεσή του για το Future of Work, επισημαίνει ότι αυτή η γενιά δεν αναζητά απλώς ψηφιακές δεξιότητες, αλλά απαιτεί ψηφιακή ρευστότητα και ευελιξία. Αυτό αλλάζει τα δεδομένα, καθώς η Gen Z απορρίπτει ιεραρχικές δομές που βασίζονται στη συσσώρευση πληροφορίας —δεδομένου ότι η πληροφορία είναι πλέον προσβάσιμη σε όλους— και, αντ’ αυτού, εκτιμά την ταχύτητα, τη διαφάνεια και τη συνεργατικότητα μέσω πλατφορμών.

Παράλληλα, τα δεδομένα από τον OECD (Skills Outlook & Education at a Glance) και το CEDEFOP (Skills Panorama) συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η τυπική εκπαίδευση χάνει έδαφος έναντι της διά βίου μάθησης και των μικρο-διαπιστευτηρίων. Η Gen Z αντιλαμβάνεται καλύτερα από κάθε άλλη γενιά την έννοια της «ημιζωής της δεξιότητας» (skill half-life) και δεν προσδοκά μια γραμμική καριέρα σε έναν μόνο εργοδότη. Καθώς η κινητικότητα γίνεται το νέο κανονικό, ο επαγγελματικός προσανατολισμός καλείται να μετατοπιστεί από το ερώτημα «Τι θέλεις να γίνεις;» στο «Ποια προβλήματα θέλεις να λύνεις;», δίνοντας έμφαση σε εγκάρσιες δεξιότητες, όπως η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσαρμοστικότητα.

Ίσως, όμως, η πιο σημαντική αλλαγή που φέρνει η Gen Z είναι η άρνηση συμβιβασμού των αξιών της για χάρη της εργασιακής ασφάλειας. Η έρευνα της Deloitte (Gen Z and Millennial Survey 2023–2024) αποκαλύπτει ότι σχεδόν το 40% της Gen Z έχει απορρίψει εργοδότες που δεν ευθυγραμμίζονται με τις αξίες της σε θέματα περιβάλλοντος και συμπερίληψης. Σε αντίθεση με τα στερεότυπα, η Gen Z είναι βαθιά εργατική, αλλά με όρους, θεωρώντας την ψυχική υγεία και την ισορροπία επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες. Η εργασία αντιμετωπίζεται ως μέσο ευζωίας και όχι ως αυτοσκοπός, αλλάζοντας ριζικά το Employer Branding, καθώς οι εταιρείες καλούνται πλέον να προσφέρουν σκοπό και όχι μόνο απολαβές. Σε αυτό το πλαίσιο, η ευελιξία μετατρέπεται από προνόμιο σε προαπαιτούμενο, με την Gen Z να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη πιθανότητα εγκατάλειψης μιας θέσης εργασίας όταν δεν υπάρχει δυνατότητα remote ή hybrid εργασίας.

Συμπερασματικά, η Γενιά Z δεν αλλάζει απλώς τα δεδομένα· τα ξαναγράφει, αγγίζοντας τον πυρήνα της εργασιακής ηθικής. Για τον κλάδο της συμβουλευτικής επαγγελματικού προσανατολισμού, οι εξελίξεις αυτές ορίζουν τρεις νέους άξονες δράσης. Πρωτίστως, απαιτείται έμφαση στο Upskilling και το Reskilling, καλλιεργώντας μια κουλτούρα συνεχούς μάθησης αντί για την απλή απόκτηση τίτλων. Δεύτερον, κρίνεται αναγκαία μια ολιστική προσέγγιση που αξιολογεί τις εταιρείες όχι μόνο βάσει οικονομικών μεγεθών, αλλά και βάσει του ηθικού τους αποτυπώματος και των πολιτικών ψυχικής υγείας. Τέλος, κρίσιμη είναι η διαχείριση των προσδοκιών, μέσω της εκπαίδευσης των νέων στην πλοήγηση σε μη γραμμικά μονοπάτια καριέρας, όπως η Gig Economy και οι Portfolio Careers. Η Gen Z δεν είναι μια «δύσκολη» γενιά, αλλά μια γενιά που απαιτεί διαφάνεια, αυθεντικότητα και σεβασμό — και, κάνοντας αυτό, ίσως τελικά εξανθρωπίζει τον εργασιακό χώρο για όλους μας.

Γράφει,
Μάγκυ Γκολέμη
Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού
📧 Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Share this post