Αμοιβαίες μετεγγραφές 2026: Όροι και διαδικασία

Οι αμοιβαίες μετεγγραφές αποτελούν μία λιγότερο γνωστή, αλλά υπαρκτή δυνατότητα αλλαγής Τμήματος για φοιτητές των ελληνικών πανεπιστημίων. Πρόκειται ουσιαστικά για την ανταλλαγή της θέσης φοίτησης δύο φοιτητών, οι οποίοι σπουδάζουν σε επίσημα αντίστοιχα Τμήματα και επιθυμούν να μετακινηθούν ο ένας στο Τμήμα του άλλου.

Η διαδικασία είναι διαφορετική από τις συνήθεις μετεγγραφές με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια. Δεν πραγματοποιείται μέσω της κεντρικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας μετεγγραφών, αλλά με κοινή αίτηση των δύο ενδιαφερόμενων φοιτητών στις Γραμματείες των Τμημάτων τους.

Το Υπουργείο Παιδείας επιβεβαίωσε εκ νέου, με απάντησή του προς τη Βουλή στις 16 Μαρτίου 2026, ότι οι βασικές διατάξεις που προβλέπουν τις αμοιβαίες μετεγγραφές εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ.

Τι είναι η αμοιβαία μετεγγραφή;

Κατά την αμοιβαία μετεγγραφή, δύο φοιτητές συμφωνούν να ανταλλάξουν τις θέσεις φοίτησής τους.

Για παράδειγμα, ένας φοιτητής που σπουδάζει σε Τμήμα της Πάτρας και επιθυμεί να μετακινηθεί σε αντίστοιχο Τμήμα των Ιωαννίνων μπορεί να υποβάλει κοινή αίτηση με φοιτητή του Τμήματος Ιωαννίνων που επιθυμεί αντίστοιχα να μετακινηθεί στην Πάτρα.

Η δυνατότητα θεσπίστηκε με το άρθρο 47 παρ. 5 και 6 του Ν. 4274/2014. Ο νόμος προβλέπει ότι η αμοιβαία μεταφορά θέσης μπορεί να πραγματοποιηθεί μεταξύ αντίστοιχων Τμημάτων, χωρίς εισοδηματικό κριτήριο και χωρίς περιορισμό ποσόστωσης.

Η διαδικασία εξειδικεύτηκε με την Υπουργική Απόφαση 207358/ΓΔ6/2014 και τροποποιήθηκε με την Υπουργική Απόφαση 181819/Ζ1/2015.

Οι προϋποθέσεις για αμοιβαία μετεγγραφή

Για να μπορεί να πραγματοποιηθεί η ανταλλαγή θέσεων, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

1. Τα δύο Τμήματα πρέπει να είναι επίσημα αντίστοιχα

Δεν αρκεί τα Τμήματα να έχουν παρόμοιο τίτλο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο. Πρέπει να περιλαμβάνονται στην ίδια ομάδα αντιστοίχισης, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση αντιστοιχιών που ισχύει για το συγκεκριμένο ακαδημαϊκό έτος.

Για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027 εφαρμόζεται η Υπουργική Απόφαση 77823/Ζ1/12.6.2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 3536/17.6.2026.

Επομένως, πριν από οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ δύο φοιτητών, πρέπει να προηγηθεί προσεκτικός έλεγχος στον επίσημο πίνακα αντιστοιχιών.

2. Οι δύο φοιτητές πρέπει να βρίσκονται στο ίδιο εξάμηνο

Βασική προϋπόθεση είναι οι δύο ενδιαφερόμενοι να είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο εξάμηνο σπουδών.

Δεν αρκεί να έχουν εισαχθεί στο πανεπιστήμιο την ίδια χρονιά ούτε να χαρακτηρίζονται γενικά πρωτοετείς, δευτεροετείς ή τριτοετείς. Η Γραμματεία πρέπει να μπορεί να πιστοποιήσει ότι κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης οι φοιτητές είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο εξάμηνο.

3. Απαιτείται συγκεκριμένος δεύτερος φοιτητής

Η αμοιβαία μετεγγραφή δεν λειτουργεί ως γενικό αίτημα αλλαγής πανεπιστημίου. Ο ενδιαφερόμενος πρέπει να έχει ήδη εντοπίσει συγκεκριμένο φοιτητή αντίστοιχου Τμήματος που επιθυμεί την αντίστροφη μετακίνηση.

Οι δύο φοιτητές υποβάλλουν κοινή αίτηση, στην οποία δηλώνουν ότι επιθυμούν να ανταλλάξουν μεταξύ τους τις θέσεις φοίτησής τους.

Η ισχύουσα διαδικασία δεν προβλέπει κεντρικό σύστημα μέσω του οποίου το Υπουργείο αναζητά ή αντιστοιχίζει αυτόματα τους ενδιαφερόμενους φοιτητές.

4. Δεν επιτρέπεται μετακίνηση από ή προς Αττική και Θεσσαλονίκη

Ο σημαντικότερος γεωγραφικός περιορισμός είναι ότι η αμοιβαία μετεγγραφή δεν επιτρέπεται από ή προς Πανεπιστήμιο της Αττικής ή της Θεσσαλονίκης.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αμοιβαία μετεγγραφή:

• από περιφερειακό πανεπιστήμιο προς την Αθήνα,
• από την Αθήνα προς περιφερειακό πανεπιστήμιο,
• από περιφερειακό πανεπιστήμιο προς τη Θεσσαλονίκη,
• από τη Θεσσαλονίκη προς περιφερειακό πανεπιστήμιο.

Ο περιορισμός προβλέπεται ήδη από τον Ν. 4274/2014 και επαναλήφθηκε ρητά στην επίσημη απάντηση του Υπουργείου Παιδείας προς τη Βουλή τον Μάρτιο του 2026.

5. Δεν επιτρέπεται ανταλλαγή μεταξύ Τμημάτων του ίδιου πανεπιστημίου

Με το άρθρο 39 του Ν. 4301/2014 προστέθηκε ένας ακόμη περιορισμός: δεν επιτρέπεται μεταφορά θέσης σε αντίστοιχο Τμήμα ή Σχολή που ανήκει στο ίδιο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα.

Επομένως, ακόμη και εάν ένα πανεπιστήμιο διαθέτει δύο αντίστοιχα Τμήματα σε διαφορετικές πόλεις, οι φοιτητές τους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη διαδικασία της αμοιβαίας μετεγγραφής για να ανταλλάξουν θέσεις μεταξύ τους.

6. Δεν εφαρμόζονται οικονομικά κριτήρια ή ποσόστωση

Στις αμοιβαίες μετεγγραφές δεν προβλέπεται:

• εισοδηματικό όριο,
• κοινωνική μοριοδότηση,
• κατάταξη των φοιτητών με βάση μόρια,
• περιορισμός με βάση συγκεκριμένο ποσοστό επί των εισακτέων.

Η αιτία είναι ότι δεν δημιουργείται επιπλέον θέση στο Τμήμα υποδοχής. Οι δύο φοιτητές ανταλλάσσουν τις ήδη υφιστάμενες θέσεις τους.

Το Υπουργείο Παιδείας χαρακτήρισε το 2026 τις αμοιβαίες μετεγγραφές ως επιπλέον παροχή, διακριτή από τις κανονικές μετεγγραφές βάσει κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων.

7. Η συμφωνία των φοιτητών δεν αρκεί από μόνη της

Η αμοιβαία μετεγγραφή δεν ολοκληρώνεται αυτομάτως επειδή οι δύο φοιτητές συμφωνούν να ανταλλάξουν θέσεις.

Η αίτηση εξετάζεται διοικητικά από τα αρμόδια όργανα των εμπλεκόμενων Τμημάτων. Ελέγχονται η αντιστοιχία, το εξάμηνο φοίτησης, οι γεωγραφικοί περιορισμοί και τα δικαιολογητικά των ενδιαφερομένων.

Η ολοκλήρωση της διαδικασίας προϋποθέτει την έκδοση των σχετικών αποφάσεων από τα αρμόδια συλλογικά όργανα των Τμημάτων.

Πώς υποβάλλεται η αίτηση;

Η διαδικασία πραγματοποιείται απευθείας μέσω των πανεπιστημιακών Τμημάτων και όχι μέσω της κεντρικής πλατφόρμας των κανονικών μετεγγραφών.

Τα βασικά στάδια είναι τα ακόλουθα:

1. Οι δύο φοιτητές ελέγχουν εάν τα Τμήματά τους είναι επίσημα αντίστοιχα.
2. Επιβεβαιώνουν μέσω των Γραμματειών ότι είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο εξάμηνο.
3. Συντάσσουν και υπογράφουν κοινή αίτηση αμοιβαίας μετεγγραφής.
4. Υποβάλλουν την αίτηση και τα δικαιολογητικά στις αντίστοιχες Γραμματείες.
5. Οι αιτήσεις εξετάζονται από τα αρμόδια όργανα των Τμημάτων.
6. Μετά την έγκριση, ακολουθεί η διαγραφή από το Τμήμα προέλευσης και η εγγραφή στο Τμήμα υποδοχής.

Στα βασικά δικαιολογητικά περιλαμβάνονται:

• βεβαίωση εγγραφής από το Τμήμα προέλευσης,
• η κοινή αίτηση των δύο ενδιαφερόμενων φοιτητών,
• τυχόν πρόσθετα έγγραφα που θα ζητήσουν οι Γραμματείες για την επιβεβαίωση των νόμιμων προϋποθέσεων.

Ποια είναι η προθεσμία;

Με βάση την τροποποιητική Υπουργική Απόφαση 181819/Ζ1/2015, για τα επόμενα ακαδημαϊκά έτη η κοινή αίτηση των δύο φοιτητών υποβάλλεται έως τις 20 Νοεμβρίου.

Η απόφαση του αρμόδιου συλλογικού οργάνου προβλέπεται να εκδίδεται έως τις 5 Δεκεμβρίου κάθε ακαδημαϊκού έτους.

Επειδή η διαδικασία διεκπεραιώνεται από τις Γραμματείες και όχι από μία ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να επικοινωνούν εγκαίρως και με τα δύο Τμήματα. Τα πανεπιστήμια ενδέχεται να δημοσιεύουν ειδικότερες οδηγίες σχετικά με τον τρόπο κατάθεσης, τα έντυπα και τα δικαιολογητικά.

Τι ακολουθεί μετά την έγκριση;

Μετά την έγκριση της αμοιβαίας μετεγγραφής, κάθε φοιτητής υποβάλλει αίτηση διαγραφής από το Τμήμα προέλευσής του.

Η εγγραφή στο νέο Τμήμα πραγματοποιείται αφού προσκομιστεί ο αριθμός πρωτοκόλλου της αίτησης διαγραφής. Στη συνέχεια, η Γραμματεία του Τμήματος προέλευσης αποστέλλει υπηρεσιακά τον φάκελο του φοιτητή στο Τμήμα υποδοχής.

Προβλέπεται επίσης δυνατότητα υποβολής αίτησης θεραπείας εντός δέκα ημερών από την ανακοίνωση της απόφασης.

Η αναγνώριση των μαθημάτων που έχουν ήδη εξεταστεί επιτυχώς δεν πρέπει να θεωρείται αυτοματοποιημένη. Εξετάζεται από το αρμόδιο Τμήμα υποδοχής, σύμφωνα με το πρόγραμμα σπουδών και τις ισχύουσες ακαδημαϊκές διαδικασίες.

Τι πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι

Η αμοιβαία μετεγγραφή μπορεί να αποτελέσει σημαντική λύση για δύο φοιτητές με αντίστροφες γεωγραφικές ανάγκες. Ωστόσο, πριν από την υποβολή της αίτησης πρέπει να έχουν ελεγχθεί με ακρίβεια:

• η επίσημη αντιστοιχία των δύο Τμημάτων,
• το εξάμηνο εγγραφής των φοιτητών,
• το πανεπιστήμιο στο οποίο ανήκει κάθε Τμήμα,
• η έδρα των Τμημάτων,
• οι προθεσμίες και οι ειδικότερες οδηγίες των Γραμματειών.

Η ομοιότητα της ονομασίας δύο Τμημάτων ή η προφορική συμφωνία των ενδιαφερομένων δεν διασφαλίζει από μόνη της ότι η αίτηση μπορεί να εγκριθεί.

Για εξατομικευμένο έλεγχο της αντιστοιχίας των Τμημάτων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας υποβολής, η About Career παρέχει εξειδικευμένη συμβουλευτική μετεγγραφών.

Παπαγιαννάκη Ανδρομάχη

Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Στην εταιρεία www.aboutcareer.gr

Share this post