Με μια διαδρομή που ξεκινά από την παιδική της ηλικία και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, η Παυλίνα Χαρέλα έχει υπηρετήσει το θέατρο από πολλές διαφορετικές θέσεις: ως ηθοποιός, σκηνοθέτις, παραγωγός και άνθρωπος του θεατρικού χώρου. Στη συνέντευξή της στο stentoras.gr μιλά για την πορεία της, τις προκλήσεις και την αγάπη της για τη σκηνή.
Το «Μη ξεχνάς» προσεγγίζει την άνοια όχι μόνο ως μια ιατρική κατάσταση, αλλά ως μια βαθιά ανθρώπινη και κοινωνική συνθήκη. Ως σκηνοθέτις, τι ήταν αυτό που θέλατε περισσότερο να αναδείξετε μέσα από την παράσταση;
Πέρα από την ενημέρωση, την πληροφόρηση και την ευαισθητοποίηση γύρω από το θέμα της άνοιας, με ενδιαφέρει πάντα να αναδεικνύω τα βιώματα, τις σκέψεις και τους προβληματισμούς των χαρακτήρων κάθε ιστορίας που καλούμαι να αφηγηθώ. Για μένα το σημαντικότερο είναι αυτό που συμβαίνει στη σκηνή να βρίσκει αποδέκτες και οι θεατές να ανακαλύπτουν μέσα του σημεία ταύτισης. Να γεννιούνται ερωτήματα, σκέψεις, συναισθήματα. Δεν με ενδιαφέρει να δώσω έτοιμες απαντήσεις, αλλά να δημιουργήσω εκείνες τις συνθήκες που θα επιτρέψουν στον καθένα να κάνει τη δική του διαδρομή μέσα στην ιστορία.
Η παράσταση βασίζεται σε πραγματικές μαρτυρίες και προσωπικές εμπειρίες και μιλά για τη μνήμη, τη φροντίδα, την οικογένεια αλλά και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Πόσο δύσκολο ήταν να μεταφέρετε στη σκηνή ένα τόσο ευαίσθητο θέμα χωρίς να γίνει διδακτικό ή βαρύ για τον θεατή;
Για μένα η μεγαλύτερη δυσκολία βρίσκεται στην ίδια τη θεματική. Στην απώλεια της μνήμης, στη συνειδητοποίηση και την κατανόηση αυτού που συμβαίνει και, τελικά, στη βιωματική εμπειρία τόσο του ίδιου του ανθρώπου όσο και των ανθρώπων που βρίσκονται γύρω του. Δυστυχώς, πάρα πολλές οικογένειες έχουν βιώσει ή βιώνουν μια αντίστοιχη συνθήκη. Ούτε το θέατρο ούτε εγώ είμαστε εδώ για να ξύνουμε πληγές. Είμαστε εδώ για να φωτίζουμε πλευρές που μπορεί να παραμένουν σκοτεινές ή αθέατες, να αφυπνίζουμε και, μέσα από την τέχνη του θεάτρου, να προσφέρουμε τροφή για σκέψη ακόμη και όταν καταπιανόμαστε με δύσκολα θέματα. Δεν θεωρώ ότι ο ρόλος μου είναι να διδάσκω ή να δίνω οδηγίες στον θεατή. Ο ρόλος μου είναι να δημιουργώ. Και μέσα από αυτή τη δημιουργία, αν καταφέρουμε να συγκινήσουμε, να προβληματίσουμε ή ακόμη και να κάνουμε κάποιον να κοιτάξει λίγο διαφορετικά έναν άνθρωπο που βιώνει την άνοια, τότε έχουμε πετύχει κάτι ουσιαστικό.
Η χρήση video art, video mapping, πρωτότυπης μουσικής και ζωντανής θεατρικής δράσης δημιουργεί μια διαφορετική σκηνική γλώσσα. Πώς επιλέξατε να συνδυάσετε όλα αυτά τα στοιχεία και τι προσθέτουν τελικά στην ιστορία που θέλετε να αφηγηθείτε;
Ποτέ δεν ξεκινώ μια παράσταση αποφασίζοντας εκ των προτέρων ότι θα χρησιμοποιήσω λίγο από αυτό και μια δόση από εκείνο. Αφήνω πρώτα το ίδιο το κείμενο να με οδηγήσει στις σκηνοθετικές μου αποφάσεις. Στο «Μη ξεχνάς» αισθάνθηκα ότι το video art, το video mapping, η πρωτότυπη μουσική και η κίνηση μπορούσαν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τη ζωντανή παρουσία του ηθοποιού και όχι να την επισκιάσουν. Με ενδιέφερε να δημιουργηθεί μια συνεχής ροή, να αποφύγουμε τη στατικότητα και ταυτόχρονα να δώσουμε σκηνική υπόσταση σε κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα της παράστασης: τη μνήμη. Εικόνες μιας ζωής, πρόσωπα, στιγμές και βιώματα που υπάρχουν μέσα στο μυαλό μπορούν ξαφνικά να περάσουν στις οθόνες και να γίνουν μέρος μιας συλλογικής θέασης. Η τεχνολογία, λοιπόν, δεν χρησιμοποιείται για να εντυπωσιάσει. Υπηρετεί την ιστορία και συμπληρώνει αυτό που δεν μπορεί πάντοτε να ειπωθεί μόνο με τις λέξεις.
Έχετε μια πολύχρονη διαδρομή στο θέατρο, έχοντας περάσει από την υποκριτική, τη σκηνοθεσία, την παραγωγή αλλά και την εκπαίδευση. Κοιτάζοντας σήμερα αυτή την πορεία, ποια επιλογή ή ποια στιγμή θεωρείτε ότι σας διαμόρφωσε περισσότερο ως καλλιτέχνιδα;
Όλες μου οι επιλογές είμαι εγώ. Δεν μπορώ εύκολα να ξεχωρίσω μία στιγμή ή μία απόφαση, γιατί πιστεύω ότι οι επιλογές μας είναι αυτές που τελικά μας διαμορφώνουν. Καθεμία έγινε από μια διαφορετική προσωπική και δημιουργική ανάγκη και καθεμία μου πρόσφερε κάτι άλλο. Η υποκριτική, η σκηνοθεσία, η παραγωγή, η εκπαίδευση είναι διαφορετικές πλευρές της ίδιας μου της σχέσης με το θέατρο. Τις αγαπώ όλες και δεν αισθάνομαι την ανάγκη να επιλέξω ποια υπήρξε σημαντικότερη. Όλες μαζί έχουν διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο σκέφτομαι, δημιουργώ και υπάρχω καλλιτεχνικά σήμερα.
Έχετε ιδιαίτερη σχέση με το παιδικό θέατρο, έχοντας σκηνοθετήσει πολλές παιδικές παραστάσεις και έχοντας ασχοληθεί για χρόνια με τη θεατρική εκπαίδευση. Τι είναι αυτό που συνεχίζει να σας γοητεύει στη δημιουργία θεάτρου για παιδιά;
Μέσα από την ενασχόλησή μου με το θέατρο για παιδιά, είτε σκηνοθετώντας είτε διδάσκοντας υποκριτική και θεατρικό παιχνίδι, συνειδητοποιώ ότι συνεχώς ανατροφοδοτούμαι. Δεν είναι μόνο όσα μπορείς εσύ να δώσεις στα παιδιά, αλλά και όλα εκείνα που παίρνεις από αυτά. Πρόκειται για έναν ανεξάντλητο κόσμο που συνεχώς σε εκπλήσσει, ανατρέπει όσα θεωρούσες δεδομένα και δεν σε αφήνει στιγμή να βαρεθείς. Τα παιδιά σε κρατούν σε διαρκή εγρήγορση και, θέλοντας και μη, σε αναγκάζουν να παραμένεις δημιουργικός, ανοιχτός και διαθέσιμος στο απρόβλεπτο. Ίσως αυτό να είναι και το πιο γοητευτικό στοιχείο: ότι όσο κι αν νομίζεις πως εσύ τους μαθαίνεις κάτι μέσα από το θέατρο, στο τέλος ανακαλύπτεις πόσα πράγματα εξακολουθούν εκείνα να μαθαίνουν σε εσένα.
Μετά το «Μη ξεχνάς», τι θα θέλατε να αναζητήσετε στην επόμενη σκηνοθετική σας δουλειά; Υπάρχει κάποιο είδος έργου ή θεματική που θα θέλατε να εξερευνήσετε περισσότερο;
Για φέτος είναι ήδη αρκετές οι παραγωγές στις οποίες συμμετέχω, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Ας ολοκληρωθούν πρώτα αυτές με το καλό και μετά βλέπουμε! Όταν ένας άνθρωπος είναι καλλιτεχνικά ανήσυχος, δεν σταματά ποτέ να οραματίζεται, να σκέφτεται και να θέτει καινούργιους στόχους. Προσωπικά, όμως, θέλω παράλληλα να απολαμβάνω τις εμπειρίες και να τις ζω βήμα βήμα, χωρίς να βιάζομαι να περάσω στην επόμενη πριν ολοκληρώσω την προηγούμενη. Σχέδια υπάρχουν, σκέψεις υπάρχουν, επιθυμίες υπάρχουν. Απλώς, προς το παρόν, δεν υπάρχει κάτι που να είναι ανακοινώσιμο. Και ίσως είναι ωραίο να κρατάμε και κάτι για έκπληξη.
Share this post
